|
|
Het Weer
Na 4 maanden onafgebroken hoogzomer weer, hebben we half november een paar dagen regen gehad. De afgelopen maanden bleef het weer zeer stabiel, alleen zakte de temperatuur. De laatste veertien dagen vroor het 's nachts. Iedere ochtend zag het wit van de rijp, dat bij het eerste zonlicht verdween. De temperatuur loopt dan direct sterk op en het wordt lekker warm. We lunchen vaak buiten, zoals we dat ook in de zomer deden. Na twee etmalen regen is het inmiddels weer droog. De bewolking en de regen hebben de vorst verdreven. Onze hoogteligging, tussen 450 en 600 meter, in combinatie met de heldere nachten, levert het 'alpine klimaat' op waar we van genieten. Het is aangenaam fris met prachtige wolken-luchten.
De olijven, het grasland en de tuinen waren veel te droog. De regen was dan ook meer dan welkom voor landbouw en natuur. De winterklaar maken van de olijfgaarden in het dal maakt dat op veel plaatsen vuren worden gestookt om takken te verbranden. Een normale activiteit in een nat najaar, maar de droogte maakt dat toch menig bosbrand is ontstaan, terwijl dat deze zomer vrijwel niet het geval is geweest.
|
|
De 140 melkschapen grazen dagelijks met hun 75 lammeren, hoewel we de kudde pas 's morgens laat - als de kou eraf is -naar buiten doen. Dat geldt vooral voor de lammeren, die al ruwvoer (gras) eten. De olijfoogst staat voor de deur en het regenwater 'vult' de droge olijven. Net op tijd dus. De extreme droogte wordt hier algemeen toegeschreven aan de klimaatverandering en is reden tot bezorgdheid.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Schapen
We zijn nu goed op weg naar een stamboek kudde van het unieke Bordeleiras melkschaap uit de Serra da Estrela. Na veel voorwerk is 20 november een 3 man/vrouw sterke afvaardiging van AcriGuarda met ons de hele middag bezig geweest om werkelijk ieder lam en schaap te beoordelen of het kwalificeert voor de vereiste raseigenschappen. De selectie was streng en resulteert in nieuwe oormerken voor de goedgekeurde dieren. De gele oormerken van onze Quinta zijn vervangen door lichtblauwe. De dieren die het niet haalden, worden verkocht aan andere bedrijven of gaan naar de slager. Het betreft de meeste ramlammeren en de te oude - vaak tandeloze - schapen. Alleen goedgekeurde melkschapen komen in het stamboek, pas nadat de melkcontrole heeft uitgewezen dat het ook goede productiedieren zijn (minimum productie van 120 liter per lactatieperiode van 150 dagen). Om de kudde niet alleen qua omvang op peil te houden, maar ook de kwaliteit ervan sterk te verbeteren zullen we circa 30 nieuwe raszuivere Bordeleiras gaan aankopen. De enige manier om tijdwinst te boeken bij de opbouw van een raszuivere kudde. Overigens een onontkoombare voorwaarde voor de productie van de bijzondere Serra da Estrela amanteigado schapenkaas. Voorwaarden waar we het van harte mee eens kunnen zijn.
|
|
|
Vrijwilligers Maarten en Kim
Vanaf half november staat de kampeerbus van Maarten en Kim uit Dordrecht in onze tuin. Ze maken een rondreis door Europa, nu ze hun studie lichamelijke opvoeding hebben afgerond. Elke dag staan ze klaar om weer nieuwe klussen op het terrein, in huis, met onze bouwers of met de kinderen te doen. We zijn heel blij met hun komst en hopen dat ze nog een tijdje blijven nu de olijvenoogst en de kaasmakerij gaat beginnen.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
Bouwen
Voor onze bouwactiviteiten is het fantastisch weer, waarbij m.n. het herstel van de schapenstal, de Ovil, door Joaquim dos Santos helemaal gericht is op het waterdicht maken van alle buitenmuren, de afvoer van regenwater met een 40 meter lange betonnen goot + afvoerput en 25 meter riolering. Bij dat alles wordt de fundering over de volle lengte van de stal, 30 meter - aan beide zijden verzwaard. Ook de binnenmuren van de melkstal zijn door hem gestukadoord evenals 2 halfhoge scheidingsmuren, die door Karin prachtig zijn betegeld in Portugese traditie met de groet 'Bom Dia as Ovelhas' oftewel 'goede morgen schapen'.
|
|
Wegen
Het herstel van de wegen op het Domein was bijna afgerond toen de regen kwam. De ontsluitingsweg was prachtig verbreed en mooi vlak, maar kwetsbaar voor regenwater. Op een aantal plaatsen is de weg nog onvoldoende aangereden om stabiel te blijven: het wordt modder. De rotsachtige ondergrond maakt, dat water moet worden afgevoerd omdat het niet kan inzakken. Dus zijn goten, valettas, langs de weg aangelegd en op enkele plaatsen zelfs met enorme rioolpijpen onder de weg door. De grote graafmachine, de retro-excavador, die ingehuurd is heeft geweldig veel werk verzet.
Na overleg met de president van de junta Antonio Lopes Cardoso - de burgemeester van Faia - is een tweede ontsluitingsweg naar Faia geopend. In 2 dagen tijd is met man en macht gewerkt om de weg vrij te maken zodat autoverkeer mogelijk is. Deze oude weg ontsluit het landgoed aan de noordkant en blijft aangenaam op hoogte . De weg komt het landgoed binnen bij de Quinta das Corujas en loopt langs de molenbeek en eindigt onder aan in het dorp Faia. Het is de eerste weg rechtsals je dorp in rijdt, de Quelha do Rio. Wij zelf, maar ook gasten, kunnen dan makkelijk de historische kern van het dorp Faia bereiken. En ligt de wereld open via het reguliere wegennet.
br> Het herstel van de historische weg - in combinatie met het herstel van de molenbeek - is een belangrijke stap; zowel t.a.v. onze bereikbaarheid als voor het herstel van zeer oud cultureel erfgoed. De ruïne van de graanmolen van Faia wacht al jaren op herstel. Als de molenbeek, levada, weer watervoerend is, dan ligt herstel van de molen voor de hand.
|
|
Structuur van het landbouwbedrijf
We hebben de afgelopen 4 weken met de retro-excavador veel achterstallig landschapsonderhoud gedaan. Dat is begonnen met het herstel van de rivieroever - over de volle lengte van het landgoed - waarbij alle omgevallen bomen en struiken zijn geruimd evenals immense braambossages. Werkelijk 7 à 8 meter dikke ondoordringbare alles overwoekerende vegetatie moest worden opgeruimd. Verrassend mooie terrasmuren en rotspartijen kwamen her en der onverwacht tevoorschijn, uit het niets.
Veel afrasteringen zijn weggehaald vanwege op het grondwerk langs de ontsluitingsweg - mede de reden om op meerdere plaatsen de hekken te verplaatsen. De praktijk van de afgelopen jaren was, dat de schaapskudde vanuit de stal in het centrum van het bedrijf radiaal uitwaaierde om her en der te grazen. Dit, terwijl de landschappelijke structuur van het landgoed juist volledig wordt bepaald door de horizontale terrassen. Het effect is, dat daardoor op veel plaatsen de traditionele terrasmuren door de kudde zijn stuk getrapt, terwijl de terrassen er naast dichtgroeiden met brem en bramen. Door de historische terrasstructuren binnen het landgoed weer tot uitgangspunt te nemen voor het landbouwkundig gebruik worden beide problemen aangepakt. Voorwaarde is natuurlijk dat de terrassen weer vrij zijn gemaakt van de overwoekerende en zeer eenzijdige pioniersvegetatie van brem en bramen en dat de kudde over de terrassen wordt geleid van en naar de te beweiden percelen en dat de ontsluiting van die terreinen op de meest logische plaatsen gebeurt.
|
|
|
|
|
|
|
De certificering en inspectie van het bedrijf/landgoed
EcoCert Portugal heeft de inspectie van het bedrijf voor de omschakeling naar biologische landbouw uitgevoerd op 23/11. Het bedrijf moet voldoen aan de Europese Verordening Biologische Landbouw 2092/91. De regeling waar ik begin jaren negentig zelf in Brussel aan heb bijgedragen in opdracht van het ministerie LNV. De inspectie moet leiden tot melding bij IFAB & IDRHA in Lissabon i.v.m. de voor ons belangrijke omschakelingssubsidie.
Het bedrijf is door AcriGuarda volledig gedigitaliseerd opnieuw ingevoerd voor de nieuwe Europese Landbouwregelingen voor de periode 2007-2013. daarvoor zijn alle 35 percelen opnieuw ingevoerd met de netto oppervlaktes: wegen, huizen en watertanks leveren geen productie. Alle percelen zijn zowel aangemeld voor biologische landbouw als voor behoud en versterking van biodiversiteit. Dat betreft de natuurlijke soortenrijkdom en het zeldzame landbouwhuisdier, de Bordeleira.
Omschakeling biologisch-dynamische landbouw We zetten niet alleen de stap naar biologische landbouw, maar ook de volgende stap naar biologisch-dynamisch. Daarvoor wordt het bedrijf medio december ook nog beoordeeld door Demeter Internationaal uit Darmstadt. Alle fysieke kenmerken van een gemengd bedrijf met een overdaad aan natuur zijn aanwezig. Om het geheel echter tot een levend organisme met een eigen bedrijfsindividualiteit om te vormen is meer nodig. Het micro-klimaat, het granietgesteente die voor de mineralenvoorziening zorgt, de ecologie van het landschap en het landbouwkundig gebruik dat veelal cultuurhistorisch is bepaald, zijn allemaal sterk aanwezige ingrediënten die het karakter van het landgoed vormen. De spirituele dimensie die het bewustzijn voor de samenhang van alle wezenskenmerken moet onderkennen is de voorwaarde voor het nemen van de juiste maatregelen. Het eerste preparaat 500 t.w. hoornmest is gemaakt. Volgend jaar zullen de andere volgen.
|
|
Kaasmaken ,
Na contacten met de docente kaasmaken van de Landbouwhogeschool hebben we een inspectiebezoek gehad van de medewerksters van Estrelacoop, de coöperatie die de belangen behartigt van de producenten van de Queijo de Serra da Estrela. Deze ook voor Portugal unieke kaas moet aan zeer strenge voorwaarden voldoen om ook echt het certificaat Denominaçao de Origem Protegida van de streek te mogen dragen. Vervolgens hebben wij een bezoek gebracht aan ANCOSE, de Associao Nacional de Criadores de Ovelhas de Serra da Estrela. Zij ondersteunen fokkers van de Serra da Estrela schapen en hebben een professionele kaasmakerij waar zij cursussen geven. Karin en Emely hebben inmiddels een cursus kaasmaken gevolgd. Daarmee verkrijgen we zelf de licentie. Elke kaas, met een gewicht tussen de 800 en 1500 kilogram, wordt met de hand gemaakt. We verwachten zo'n 10 tot 12 kazen per dag te maken. De rijpingstijd in 2 aparte koelcellen is ongeveer 45 dagen. De eerste Queijo da Serra da Estrela van de Dominio Vale do Mondego is vanaf half januari verkrijgbaar. U kunt binnenkot via internet bestellen. We houden u op de hoogte!.
|
Voorbereidingen afzet & marketing van bedrijfseigen merkproducten
Meerdere Nederlandse en Duitse groothandelaren/importeurs zijn benaderd i.v.m. de export van onze kaas en olijfolie en de oriëntatie op mogelijke tuinbouwproducten in voorjaar en zomer 2008. Contacten met NatuDis in Harderwijk en the Greenery in Barendrecht zijn constructief en bieden perspectief. NaturataSpielberger heeft belangstelling voor onze olijfolie. De producten hebben een gecertificeerde biologische kwaliteit en zijn biologisch-dynamisch 'in omschakeling', wat betreft de oogst 2008.
De tuinbouw willen we in het voorjaar 2008 stevig neerzetten. Door de teelt van pompoenen: de mooie oranje Japanse Hokaido pompoen voor export naar Nederland en omdat pompoenjam en chutney ideaal passen bij onze schapenkaas, een Portugese culinaire traditie. De combinatie kaasmaken in de winter en pompoenverwerking in de zomer is uitstekend inpasbaar in onze arbeidsplanning en de mooie verwerkingsruimte. Hoewel de Portugese keuken ook pompoengerechten kent, valt vooral op dat het gewas als veevoeding wordt geteeld. Schapen en ezels doen zich er dan tegoed aan. De kruidenteelt is het volgende belangrijke gewas. Aantrekkelijke teelten met vooral mediterrane soorten: rozemarijn, thijm, oregano etc doen het hier geweldig en zijn mooie gewassen om te telen. Het drogen en verwerken van de producten vraagt een nadere uitwerking. Het plan bestaat - omdat het perceel er voor klaar ligt - om een 3 ha grote wijngaard aan te leggen. In het verleden is die er ook geweest, zo wordt ons verteld. Het hebben van een eigen wijngaard is natuurlijk een must binnen het landgoed en past binnen de filosofie van serveren van producten van eigen land in de Cantina. Wijnstokken geven een prachtig beeld door alle seizoenen heen, maar ze leveren ook de onmisbare druiven, de wijn, wijnazijn en de basis voor aquardente (eau de vie). De opkomst van m.n. biologisch-dynamische wijnbouw in Frankrijk maakt dat ook de eerste Portugese wijnboeren in de Douro vallei omschakelen, een bron van ervaringskennis en leveranciers van goede druivensoorten, waar we graag gebruik van zullen maken.
|
|
|
|
|
|
|
