 |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | Nieuwsbrief Primavera 2008 |  | |
| | | | | | | | | | | |
|
|
|
|
|
Nieuwsbrief Primavera 2008
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dominio Vale do Mondego maakt haar dynamische karakter ieder dag weer opnieuw waar. De ontwikkelingen dienen – door ons geïnitieerd - zich in een vlot tempo aan. Omdat zowel de schapen, als het weer en wij als bewoners geen verschil maken tussen weekdagen en het weekend loopt vrijwel alles gewoon door. Veel Portugezen blijken ook bereid om op zaterdag afspraken te maken, waardoor de continuïteit ook van buiten wordt bevestigd. Die dynamiek is aangenaam, maar ook vermoeiend en vraagt om ‘bewaking’. De aanhoudende stroom van onze dierbare familie en vrienden die ons blijven bezoeken en het reizen van de kinderen en van Emely en Karin naar Frankrijk en Nederland houden de beweging er volop in.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dynamische relaties
Die dynamiek is zowel intern gericht: in de beide gezinnen, waar 9 kleine en grote(re) egos allen met voorrang om aandacht vragen, als met de werknemers en ander personeel, toeleveranciers en een heel spectrum aan mensen die op allerlei onverwachte en geplande momenten opduiken om hun dingen te komen doen. Verrassend en vrijwel altijd zeer bruikbaar, maar het kost veel tijd en een hands on gerichtheid. Extern moeten we veel tijd investeren in een scala van bedrijven en organisaties waar we formele en feiten relaties mee hebben. Dat betreft vooral veel gedoe met de nutsbedrijven EDP voor electra, Samos voor water, PT voor alle telecommunicatie. Het stroomlijnen daarvan b.v. foutieve rekeningen en adressen etc en het zoeken naar alternatieven. Een gesprek met Joaquim Valente de president en Lourdes de wethouder Cultuur & tourisme van de Camara van Guarda over ons scenario en ons voorstel – aan de hand van een 74.000 euro offerte van Guarda’s belangrijkste wegenbouwer JTS – om de openbare verbindingsweg – over ons landgoed – tussen de dorpen Faia en Pero Soares te verharden vragen veel voorwerk en de nodige nazorg, hoe aangenaam en constructief de uitvoerige ontmoeting met de hoogste politiek verantwoordelijke bestuurders ook verliep.
Daarnaast zitten we met enige regelmaat aan tafel bij onze huisbankier – Credit Agricola, onze contabelista boekhouder, werknemers organisatie en MKB, Ancose voor de kaas, AcriGuarda voor landbouwsubsidies en AAPIM voor landbouwtechnische advisering t.a.v. organische bodem & bemesting en olijfproductie. Er worden vrijwel dagelijks zaken ingekocht van levensonderhoud tot brandstof en diergeneesmiddelen – als ook inventaris voor de huizen: van buitenlampen tot bedden en vrachtwagenladingen bouwzand e.d.
Simagricola lda, de naam van onze onderneming, heeft – samen met haar 3 directieleden – 10 mensen op de loonlijst staan resp. betaald aan het werk, waarbij we contractafspraken met o.a. de boekhouder en meerdere externe relaties buiten beschouwing laten.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Bouwen
Het bouwen gaat op meerdere locaties tegelijk door: Casimero bouwt met 4 man aan de Lagar (het gebouw waar vroeger de olijfolie werd geperst, en wat nu omgebouwd wordt tot lounge, bibliotheek, bar en restaurant) en de restaurantkeuken. Alle muren zijn van binnen en van buiten gestript omdat we de muren pedra vista, het dak is eraf en helemaal vernieuwd, binnenmuren worden gemetseld en betegeld, nieuwe ramen ingezet etc. Dat vraagt continue overleg, zowel onderling als met de aannemer. Waar komen de lichtpunten? Hoe wordt de definitieve keukenindeling? Wat mag oud blijven en wat moet worden vernieuwd? Wat zijn de bouwvoorschriften en welke ruimte nemen we?
Joaquim dos Santos – samen met zijn vrouw Ana – hebben de schapenstal Pavilhao das ovelhas gerenoveerd en de buitenmuren prachtig gestukadoord. De smit Joao uit Aldeia Vicosa herstelt de staldeuren en zet die na twee dagen uitgedeukt en donkergroen geschilderd terug in de schanieren. Afgelopen week hebben bezoekende familieleden de 80 liter hagelwitte muurverf aangebracht. Deze week ronden we het af met een mooie amarelo gele band, zoals het hoort. De renovatie van de schapenstal is daarmee afgerond. Het gebouw was een aanfluiting en is nu een echte aanwinst, die bovendien nog een prachtig ommuurd dakterras heeft gekregen: niet alleen een prachtige loungeplek met 360˚ uitzicht, maar ook de plek voor een openlucht cinema en dansvloer.
Het erf eromheen is met 60 ton bouwwegmateriaal opgehoogd en ligt nu mooi vlak. De afwatering van het omringende terrein is nu ook geregeld, zodat er geen regenwater meer de stal in loopt. Aansluitend zijn er 3 terrassen rond Casa da Pombas aangelegd, afgesloten met 2 houten staldeuren. De 3 bijgebouwen van Quinta da Portela – voormalige dierenverblijven, Cabanas, worden omgebouwd tot gastenkamers.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Het boerenbedrijf
De boerderij vraagt dagelijks om aandacht – er komt een vracht hooi, de staldeuren worden gerepareerd, de schapen breken uit, de paardenfluisteraar traint dagelijks om de beide paarden zadelmak te maken, de hoeven van de ezel moeten worden bekapt etc. De voortgang op de boerderij is zichtbaar in veel opzichten. Na 6 maanden opruimen is het landgoed schoon. We hebben vrachtwagenladingen oud ijzer en grote(re) afvalhopen af laten voeren. We kunnen nu het organische afval opruimen. Het achterstallig landschapsonderhoud met de bulldozer medio is medio februari afgerond. Veel terrassen zijn nu begaanbaar voor de schapen.
Het irrigatiesysteem is verlengd en gekoppeld aan de grootste opslagcapaciteit: onze eigen stuwmeertje barragem. Het hele systeem is digitaal op kaartgezet, zodat het terug te vinden is en verifieerbaar. De kleinschalige onderdelen – sprinklers, druppelaars, koppelstukken en pijpen in de moestuinen van de Quinta da Portela, het Casa da Pombas en de Quinta do Rio zijn gemaakt. Er wordt intensief geplant, gezaaid en gepoot: tuinbonen, kool, tomaten en paprika’s, aardappels en tuinkruiden. Jasper heeft zijn wijnstokken geplant – het begin van zijn wijngaard.
Het warme voorjaar, maar ook de veelheid aan andere (bouw-)activiteiten maakt, dat het planten van bomen en struiken nog is blijven liggen. We willen graag onze eigen citrus-bomen hebben: citroen, sinasappels en mandarijnen. Die moeten op beschermde plaatsen worden geplant – tegen de koude noordenwind in de winter. De plekken zijn zeldzaam omdat vooral de zuid en zuidoost gevels van de huizen daarvoor geschikt zijn, terwijl de bouwactiviteiten maken dat er pas volgend jaar kan worden geplant.
We hebben inspectie gehad van SNIRA – het equivalent van de Nederlandse AID, die ‘de schaapjes kwamen tellen’. Het bleek echter een alles behalve slaapverwekkende controle, die gelukkig na meerdere dagen werk met externe hulp toch in orde kwam. Op 31 december 2007 – de peildatum – waren er op papier 168 ooien, incl. de 7 geiten van Joaquim. Maar dat aantal werd niet gehaald. Dat we administratief toch aan 164 dieren kwamen was het gevolg van een soort ambtelijke ‘alchemie’. Wel belangrijk vanwege de 10 euro ‘ooipremie’ per dier, die nog worden aangevuld met een bonus vanwege het ras: de Bordeleira.
Na incidentele geboorten tijdens de wintermaanden, worden er nu weer volop lammeren geboren, met enkele tweelingen en zelf een drieling. Op dit moment 30, met nog veel meer lammeren op komst.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Primavera
Het voorjaar in Portugal komt ongeveer 2 maanden eerder dan in Nederland. Heel aangenaam, om na de winter niet meer op het voorjaar te hoeven wachten. Het weer is prettig: we zijn veel buiten ook om te eten en te borrelen. Veel trekvogels zijn eerder terug dan in Nederland – de eerste zwaluw, snel gevolgd door de koekoek, tuinfluiters. Overal vind je nesten van kleine zangvogels: een koolmees heeft haar nest met 5 lichtblauw en bruin gespikkelde eitjes snel in het afvoersysteem van het zwembad gebouwd. Een gekraagde roodstaart broedt onder de dakpannen en ringmussen sjouwen met nestmateriaal en zwaluwen vliegen met hun bekjes vol klei naar hun nesten in aanbouw.
Het voorjaar begon prachtig, vooral met de warme eerste april week met bijna 30 graden. Veel bomen zitten al volop in het tere nieuwe blad, de kersen bloeien uitbundig. De berghellingen zijn bedekt met de witbloeiende brem, pleksgewijs afgewisseld met intens geel van de gaspeldoorn. De successie in de bloei van de fruitbomen is een feest voor het oog: het zacht roze en wit van de amandelbomen werd gevolgd door de witte pruimenbloesem en het roze-rood van de abrikozen, daarna volgde het juichende geel en het harde groen van de Mimosa en nu overdadig bloeiende kersen, het is alsof de takken ‘ besneeuwd zijn’ de peren staan in bloei en de appelbloesem begint. Op de grond is ook van alles te zien, dat groeit en bloeit: Aronskelk, Engelwortel Salomonszegel, botanische Narcisje Harwera, bosannemonen en Blue bells.
Maar “Avril aqua mil” zeggen de Portugezen, en ook dat bleek waar: de afgelopen 2 weken kwam de regen met bakken uit de hemel, en woei er een gure wind. Wij verwelkoomden de regen, de winter is erg droog geweest en de aarde heeft het water hard nodig.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Zwembaden in allerlei vormen en de rivier
Water en zwemmen zijn belangrijk in een land met een warme zomer en veel tijd voor vakantieplezier – voor ons zelf en onze gasten. Het zwembad van Quinta da Rio moest worden hersteld: een aantal m2 van de licht blauwe mozaïkbetegeling zijn vervangen. Tevens zijn alle roosters vernieuwd en is ook het filter gemaakt. We hebben een rij met oversized coniferen gekapt die het uitzicht belemmerden van het terras naast het zwembad – en vanuit het huis – maar ook vanuit het zwembad zelf. We zoeken nog naar de beste techniek en apparatuur om het zwemwater chloorvrij te houden, hoewel het door ons gebruikte Mondego rivierwater zeer regelmatig wordt ververst. Het Engelse Flotron lijkt een interessant alternatief. We zoeken nog naar zowel een functionele als een esthetische afscheiding van het zwembad i.v.m. de veiligheid van kleine kinderen. Poolgard een electronisch waarschuwingssysteem belooft een oplossing te zijn. Er zijn nieuwe – verstelbare – ligstoelen aangeschaft en kingsize parasols Na dit herstel zijn het mooie gebogen zwembad en kinderbadje weer tiptop in orde voor het komend vakantieseizoen.
De grote watertank op 2 minuten loopafstand van de Quinta da Portela en Casa da Pombas is tot tweede zwembad gebombardeerd. De kinderen hebben het begin april ingewijd en goedgekeurd – wat heet: ze zijn dolenthousiast over het prachtige lange bad en het overweldigende uitzicht over het dal. Vervolgens hebben wij besloten om er ook in te investeren: de buiten en de binnenkant worden geschilderd. Binnen hemelsblauw of zwembad blauw zo u wilt en de buitenkant dotterbloem amarelo geel. En omdat je naast je zwembad ook wilt loungen en zonnebaden maken we er aan de zuidwest kant ook een met een rietgedekte pergola en een terras bij. Dat wordt een topplek binnen het landgoed.
De barrage is de natuurlijke zwemvijver die hoog op het terrein ligt. Omdat we nu de mogelijkheid hebben om het waterniveau te verhogen door de aanleg van 400 meter leiding is zowel de kwaliteit als de hoeveelheid water volledig beheersbaar. Dat maakt dat de barrage een derde mooie zwemgelegenheid is op het landgoed. Het ligt vlak onder de Quinta das Canas en is ook direct bereikbaar vanaf het kampeerterrein.
Uiteraard is en blijft de onvolprezen Mondego rivier altijd aanwezig – direct aangrenzend aan het landgoed met prachtige zwemgelegenheden. Het is meervoudig genieten want de rivier nodigt uit om te zwemmen en te spelen(-varen). De natuur is overdadig aanwezig - vissen schieten voorbij, waterspreeuw en ijsvogel en libellen vliegen langs. De rivier nodigt uit om op avontuur te gaan langs de oevers en de vele intieme schaduwrijke plekjes langs de verrassend meanderende water te ontdekken.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Campismo Rural
De ontwikkeling van het kampeerterrein is snel en goed aangepakt in maart, toen we in korte tijd een 12-tal kamperplaatsen hebben aangelegd en ingezaaid op 3 terrassen midden op het landgoed. Het prachtige ontwerp van het sanitairgebouw balneario van de hand van architect Fritz Wessling is in onderzoek – zowel bij de aannemer i.v.m. de prijsopgave voor de bouwkosten als bij de Camara Guarda voor de vergunning. Medio april is te voorzien, dat de voorbereidingstijd en de bouwtijd maken, dat dit gebouw niet voor begin juli als de zomervakantie begint klaar kan zijn. We hebben daarom de plannen aangepast. De oplossing bestaat eruit, dat we low profile een natuurkampeerterrein inrichten in de directe omgeving van de Quinta da Portela, waar water en sanitair aanwezig zijn. Onder de olijfbomen is het magnifiek kamperen met een groots uitzicht over het dal. Prijs per staanplaats: 15 euro.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Nieuwe accommodatie Turismo Rural
Deze zomer zullen we naast de Quinta do Rio een tweede Quinta te huur aanbieden: de Quinta das Canas. Op deze quinta met een groot terrein van 5 hectare, en een omheinde tuin, staat een boerenhuis gebouwd met de traditionele granieten stenen. In de open ruimte van 90 m2 hebben we 2 slaapkamers gecreeerd en een nieuwe badkamer met Portugeze tegels. Het is geschikt voor 4 personen. De open keuken met grote eettafel en zitruimte met houtkachel liggen iets verhoogd van elkaar, met een plafond tot ruim 4 meter hoog, water een prettig ruimtelijk effect geeft.
De Quinta das Canas staat boven op de heuvelrug, vanaf het terras heb je een geweldig uitzicht over de hele vallei. Op loopafstand (200 meter) is een groot waterbasin, waar gezwommen kan worden (met water uit de rivier). En naast de tuin is een klein stuwmeertje (de barrage) waar ook gezwommen kan worden.
Over de Passeio de Castanhas loop je naar de Lagar Lounge en het Panoramaterras (op 500 meter afstand). Daar is het table d’hote restaurant en terras, kinderspeelplaatsje, en open lucht atelier.
Via de Passeio de Aqua kun je over ons eigen terrein wandelen naar de rivier (1,5 km).
De Quinta das Canas is beschikbaar vanaf 1 juli. Prijs per week: 500 euro in het hoogseizoen, 350 euro in laagseizoen. Incl. alle kosten water, electra, gas, hout, beddegoed, handdoeken, welkomstpakket.
Cabanas
Op de Quinta da Portela zijn we de bijgebouwen aan het verbouwen en inrichten tot 3 individuele Cabanas, 'buitenkamers' met eigen ingang, direct bij het Panoramaterras gelegen. Deze voormalige stallen zijn sfeervol ingericht, met goede bedden, en 'pedra vista' muren (m.a.w. dan blijven de grote granieten stenen zichtbaar). De Cabanas delen een badkamer, met douche, toilet en wastafel.
Prijs: 35 euro per nacht per Cabana incl ontbijt voor 2 personen.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Olijfolie, schapenkaas, lammeren en wol
De gehele olijfolieproductie van afgelopen winter is verkocht aan twee enthousiaste afnemers. Patron cuisinier Eric van Veluwen heeft zijn loftuitingen over de smaak en de kwaliteit van de olijfolie omgezet in een bestelling van 200 liter, die hij inmiddels in 8 handzame containers heeft ontvangen. De Duitse groothandel in natuurvoeding GrünFelder Ölmühle Naturata Spielberger in Stuttgart neemt de volledige oogst af – waarbij zij de door hen verlangde exclusiviteit voor de Duitse markt van ons krijgen. Ook hun inkoop kwalificeerde onze olijf als bijzonder smaakvol, opvallend zacht en lekker. Het geheim daarvan ligt in de unieke combinatie van groeifactoren: de olijfsoort ‘Gallega’, het extensieve karakter van de bedrijfsvoering – zonder irrigatie en kunstmest -het micro-klimaat in het dal en het feit dat de bomen op een hoogte tussen de 500 en de 600 meter groeien op een noordelijke helling. De ‘Stradivarius’ onder de olijfoliën.
Na 3 maanden om de dag kaasmaken zijn we – tijdelijk - gestopt met kaasmaken, vanwege de te geringe melkproductie bij de schapen. De kaasopslag ligt vol met een paar honderd kleine en grotere kazen. Contacten met een aantal Nederlandse afnemers zijn kansrijk en positief, maar moeten nog leiden tot daadwerkelijk afname van product. Het kaasmaken heeft veel ervaringskennis opgeleverd en ook aanzetten tot verbeteringen resp aanpassingen in met name de bewaring. De onbehandelde kaaskorsten vragen om intensief schoonmaken d.w.z. wassen van de kazen kost te veel tijd, terwijl de indroogverliezen daardoor ook fors zijn. Het toepassen van geschikte korstbehandeling vraagt nader onderzoek, mede omdat de internationale biologische landbouw regels eisen stelt aan de soortmiddelen.
Volgende maand worden alle ooien geschoren en hebben we en nieuw product: biologische schapenwol van eigen bedrijf. De lammeren van vorig jaar mogen hun jas nog houden, waardoor er zo’n 150 schapen hun vacht afstaan. We overleggen met Eco-La in Manteigas – de producent van een breed scala aan prachtige ecologische wollen dekens en kleding om ook onze wol te kopen en gericht te verwerken. Alle bedden in onze Quinta’s krijgen een wollen plaid van Eco-La, gekenmerkt door alleen de natuurlijke kleuren ecru, licht- en donkerbruin te gebruiken in prachtige geweven patronen, zoals de schaapsherders in de Serra da Estrela gebergte gebruikten, en soms nog steeds doen. Doriene Wielsma verkoopt de unieke dekens en shawls in Nederland – zie haar website –www.wielsmawol.nl. Afgelopen winter zijn ruim 100 lammeren verkocht via veehandelaar Daniel Santiago . De doelstelling is om ons vooral te richten op het fokken van dieren voor behoud van het ras en niet voor de slacht. Biologisch-dynamische landbouwrichtlijnen gaan bovendien uit van een minimale levensduur van 9 maanden, opdat tenminste sprake is van ‘leven’. De droogte van afgelopen zomer en winter maakt, dat de graslanden binnen het bedrijf allemaal overbegraasd zijn en we recent hooi hebben gekocht om bij te voeren. De komst van de twee Lusitano merries Anita en Aster en de ezel maken dat zij met z’n drieen ook heel wat op kunnen en de graslandpercelen bij Quinta do Rio ook in beslag nemen. De verwachting is, dat de ruwvoerpositie van veel bedrijven nijpend zal worden komende zomer, waardoor we nu overgaan tot aankoop van grotere hoeveelheden natuurhooi en stro om de potstal in te strooien. Dat werd tot nu toe met kostbaar hooi gedaan. Dat was zowel slecht voor de mestkwaliteit als voor het voedselaanbod aan de schapen. Een tweede vervelende reden waardoor we dit moeten doen wordt veroorzaakt doordat de vorige eigenaar afgelopen winter – buiten ons medeweten – een deel van de hooivoorraad heeft verkocht aan derden.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Demografische situatie Vale do Mondego
Het hoogst gelegen deel van het dal van de Mondego is een miniatuur wereldje met enkele kleine dorpjes – Faia met 279 zielen, Pero Soares met 124 bewoners, Vila Soeiro met 58 inwoners, Mizarela met 430 inwoners, Aldeia Vicosa met 411 inwoners etc.
De dorpen kenmerken zich door een vergrijsde bevolking, hoewel het straatbeeld wordt bepaald door volledig zwart geklede oudere vrouwen. Een klassiek mediterraan beeld. Veel huizen staan leeg: of het zijn bouwvallen of nieuwe huizen, waarvan de eigenaren elders in Portugal wonen. De oudere generatie meldt vaak trots meer dan 20 jaar in Frankrijk of Zwitserland te hebben gewerkt. Uit noodzaak: onder Salazar was het slecht, maar de jaren na de Anjerrevolutie in 1974 waren dat ook. Gek genoeg kampt de jonge generatie weer met dat probleem omdat Portugal het ook nu economisch niet goed doet. Veel Portugezen werken in Spanje en Frankrijk. Alleen de Portugese Randstad doet het beter. Het kustgebied met 2 luchthavens en zeehavens tussen Lissabon en Porto – herbergt in 2015 driekwart van de totale bevolking. De rest van het land is vrijwel leeg.
Portugal is 22 jaar geleden (1986) toegetreden tot de EU. Het gevolg is dat vrijwel alle overheidsprojecten worden co-gefinacieerd door EU structuurfondsen (ESF etc). Ruim 30 jaar socialistische regeringen hebben gemaakt dat de rol van de overheid hier vrijwel het zo omvattend is als in Nederland incl. de hoge belastingen 21% iva (btw) en 29.75% werkgeverslasten. De accijns op brandstof maakt autorijden kostbaar. Drank en sigaretten zijn daarentegen erg goedkoop. Het minimumloon ligt op de helft van buurland Spanje. Het land – als natie – doet het niet bijzonder goed, hoewel de klasseverschillen groot zijn.
Terug naar onze gemeenten: De Camara Guarda omvat 49 freguesias kleinere dorpen en vormt samen met Viseu het district Beira Alta. Een van de 18 districten in Portugal – de Azoren en Madeira niet meegeteld. Een overzichtsfoto van ons deel van het dal vanaf de noordelijk gelegen bergrug maakt duidelijk, dat het landgoed op een uitloper ligt, die samen met een uitloper aan de overkant een drempel vormt naar het hoogste gedeelte van het dal. De geografie van het dal maakt het tot een eigen wereld. De historische dorpen zijn op bijzondere plekken gebouwd. De vroege ochtend zon valt altijd op de huizen van Mizarela zo stel ik vast – kijkend vanuit onze Quinta. Een slimme plek. Dat geldt ook voor de positionering van de andere dorpen. Bovendien is de verdeling binnen het dal wel evenwichtig. Het sterke onderscheid vervaagt inmiddels doordat ook buiten de dorpen wordt gebouwd. De ruimtelijke ordening is een beetje Belgisch – iedereen kan op zijn eigen bezit (bij-)bouwen met als gevolg dat het Portugese landschap vrij vol staat. De ruimtelijke ordening is de laatste jaren onder druk van Brusselse wetgeving sterk aangepast. Op 7 april is een wetswijzinging in werking getreden waarbij de Camara’s weer alle bevoegdheden terugkrijgen. Een ontwikkeling waar wij ook direct mee te maken hebben i.v.m. al onze bouwplannen en vergunningen t.a.v. toerisme. Niet ongunstig en waarschijnlijk sneller, hoewel de gemeente Guarda een reputatie heeft op dit gebied. Mogelijk dat een bezoek van Joaquim Valente, Guarda’s president, de behandeling van onze aanvragen gunstig kan beinvloeden.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
